Σχέδιο Π.Δ. για το πολιτικό άσυλο

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 23.6.2009

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Θέμα : Σχέδιο Π.Δ. για το πολιτικό άσυλο

Το σχέδιο Π.Δ. για το πολιτικό άσυλο, που συνέταξε το Υπουργείο Εσωτερικών είναι επιεικώς απαράδεκτο, προσβάλλει το νομικό μας πολιτισμό και καταλύει κάθε έννοια δικαίου. Αυτό γιατί, στερεί από το μετανάστη, αιτούντα άσυλο βασικά δικαιώματά του, όπως το δικαίωμα να προσφεύγει με πραγματική προσφυγή σε δευτεροβάθμια κρίση, το οποίο είναι κατοχυρωμένο στο άρθρο 39 της Οδηγίας 2004/85/ΕΚ, καθώς και στις Διεθνείς Συμβάσεις. Αυτό που καταργείται με αυτό το σχέδιο Π.Δ., προεβλέπετο στο άρθρο 26 του Π.Δ. 90/2008. Η διάταξη όμως που έρχεται σε αντίθεση με κάθε έννοια δικαίου, είναι αυτή, που συστήνει μία και μόνη επιτροπή κρίσεως των αιτημάτων ασύλου, η οποία αποτελείται από αστυνομικούς, υπάλληλο της Νομαρχίας και έναν εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, χωρίς τη συμμετοχή νομικού ή εκπροσώπου δικηγορικών συλλόγων. Εύλογο είναι το ερώτημα που προκύπτει, πώς η Ύπατη Αρμοστεία είναι σε θέση να αποστείλει εκπροσώπους της σε 55 επιτροπές που συστήνονται με αυτό το σχέδιο Π.Δ., όταν όπως ισχυριζόταν δεν είχε εκπροσώπους για τις έξι επιτροπές προσφυγών του άρθρου 26 Π.Δ. 90/2008, οι οποίες υπολειτουργούσαν, με συνέπεια την καθυστέρηση της σύνολης διαδικασίας. Δεν είναι δυνατόν να αγνοούνται οι νομικοί της χώρας μας, καθώς και οι εκπρόσωποι δικηγορικών συλλόγων και να παραλείπεται η συμμετοχή τους από κάθε επιτροπή που εξετάζει θέματα ασύλου και τίθενται νομικά θέματα εφαρμογής των διεθνών συμβάσεων. Το μεταναστευτικό είναι ένα σύνθετο θέμα και θέλει συνολική αντιμετώπιση παράνομης και νόμιμης μετανάστευσης και φυσικά με την τήρηση όλων των διαδικασιών που προβλέπονται στο νόμο και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 2009

Άλλη μια χαμένη… ευρωευκαιρία

Το μήνυμα που βγαίνει από τα ευρωψηφοδέλτια των μεγάλων κυρίως κομμάτων είναι σαφές: όποιος ευρωβουλευτής είναι βαθύς γνώστης των ευρωπαϊκών θεμάτων ή έχει δουλέψει με επιμονή και επιτυχία στο Στρασβούργο και στις Βρυξέλλες, τιμωρείται! O αποκλεισμός του Μανώλη Μαυρομάτη(ΝΔ) και του Κώστα Μποτόπουλου (ΠΑΣΟΚ) από τα ευρωψηφοδέλτια των κομμάτων τους και η τοποθέτηση του Δημήτρη Παπαδημούλη (ΣΥΡΙΖΑ) σε μη εκλόγιμη θέση αποτελούν τα πλέον ενδεικτικά παραδείγματα της αδιαφορίας που δείχνουν τα ελληνικά κόμματα στην πράξη για τις διεργασίες και το ρόλο του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου.

Παρά το γεγονός ότι ο ρόλος του ευρωκοινοβουλίου αναβαθμίζεται αφού η διαδικασία της συναπόφασης (co-decision) θα επεκταθεί σε ακόμη περισσότερες πολιτικές της Ένωσης, συντάχθηκαν ψηφοδέλτια που αλληθωρίζουν προς το τρίγωνο Σύνταγμα – Κολωνάκι – Μαξίμου με ελάχιστες εξαιρέσεις που όμως επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Η Ελλάδα είναι πρώτη ανάμεσα στις χώρες που δυσκολεύονται περισσότερο να εναρμονιστούν με την κοινοτική έννομη τάξη, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διαφάνεια, τα δικαιώματα των πολιτών και την προστασία του περιβάλλοντος. Ακόμη και σήμερα τριάντα σχεδόν χρόνια μετά την ένταξη, η συμμετοχή της χώρας μας στην Ευρώπη έχει συνδεθεί στο συλλογικό υποσυνείδητο σαν μια ατελείωτη διαδικασία εισροής επιδοτήσεων, πακέτων και κονδυλίων, χωρίς στρατηγική, σοβαρό σχεδιασμό και λογοδοσία.

Άλλη μια ευκαιρία λοιπόν για ουσιαστική ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το διακύβευμα της συμμετοχής της χώρας στην διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης φαίνεται πως έχει ήδη χαθεί εκ των προτέρων.

Και αυτό, σε μια εποχή κατά την οποία η προοπτική της ενωμένης Ευρώπης θα περάσει από συμπληγάδες εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και του χαμηλού επιπέδου ηγεσίας, αποτελεί τραγική επιλογή η οποία γρήγορα θα εμφανίσει τα πρώτα της συμπτώματα, ξεκινώντας από τον συνεχώς αυξανόμενο αντιευρωπαϊσμό που μοιραία θα διαπεράσει αργά ή γρήγορα όλα τα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας.

Αναστολή εργασιών στη Λίμνη Καϊάφα

Από το Δελτίο Τύπου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (23/3/09) με θέμα ”Αναστολή εργασιών της ΕΤΑ στη Λίμνη Καϊάφα”

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών και η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας, τον Αύγουστο του 2008 προσέφυγαν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας επιδιώκοντας την ακύρωση των αποφάσεων του Διευθυντή Δασών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με τις οποίες είχαν εγκριθεί μελέτες για εργασίες υλοτομίας και αναδάσωσης στην περιοχή της Λίμνης Καϊάφα, ιδιοκτησίας της εταιρείας Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα (ΕΤΑ).
Με την εν λόγω αίτηση ζητήθηκε να ανασταλούν οι εργασίες στην περιοχή γιατί αν και περιλαμβάνεται σε τόπο του ευρωπαϊκού δικτύου της φύσης Natura 2000 δεν ελήφθη κανένα μέτρο εξαιτίας του χαρακτηρισμού της αυτού και δεν τέθηκε στη μείζονα προστασία που επιφυλάσσει σχετικά ο κοινοτικός νομοθέτης. Περαιτέρω, οι εργασίες που πραγματοποιούντο για λογαριασμό της ΕΤΑ είχαν επιφέρει σημαντικές βλάβες στη φυσική αναγέννηση της περιοχής.
Με την 273/2009 απόφαση, η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, έκανε δεκτή την αίτηση και διέταξε την αναστολή των εργασιών στην επίμαχη περιοχή. Είναι σημαντικό ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ με σχετικό έγγραφό του, είχε επισημάνει ότι οι εργασίες που εκτελούντο μπορούσαν να επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και ότι υπήρχε διαφορετική προσέγγιση για την προστασία της περιοχής μεταξύ ΕΤΑ και ΕΘΙΑΓΕ, στο οποίο είχε ανατεθεί η μελέτη για την περιοχή συνολικά καθώς και ότι υπήρχε ανάγκη επανασχεδιασμού του έργου.

Η ώρα των πολιτών

Η μαζική συμμετοχή στην ώρα της γης, για τους αισιόδοξους σημαίνει ότι ο μέσος πολίτης της χώρας μας έχει αποκτήσει οικολογική συνείδηση και θέτει πλέον την ατζέντα των οικολογικών ζητημάτων πολύ ψηλά στα ενδιαφέροντά του και στις πολιτικές επιλογές του.

Για τους απαισιόδοξους δεν είναι παρά μια μόδα, μια μαζική εκδήλωση ενός ανέξοδου και εν πολλοίς κονφορμιστικού ακτιβισμού, μια ανάγκη συμμετοχής σε οτιδήποτε το πανηγυρικό, κάτι σαν τη γιουροβίζιον της οικολογίας.

Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Πολλοί ΟΤΑ και άλλοι φορείς που έσπευσαν να δηλώσουν συμμετοχή στην ώρα της γης για να δουν το όνομά τους να φιγουράρει στη σχετική λίστα, θα κλείσουν τα φώτα για μια ώρα, θα διοργανώσουν χάπενινγκ και μετά θα συνεχίσουν να πετάνε τα σκουπίδια στις χωματερές τους χωρίς να τα ανακυκλώνουν, θα συνεχίσουν να σπαταλούν το νερό, να κόβουν δέντρα και να ρίχνουν ακόμη περισσότερα μπετά στο όνομα της όποιας κοντόφθαλμης ανάπτυξης και της ιδιοτέλειας των μικροσυμφερόντων.

Οι απλοί πολίτες από την άλλη εκτός από την υιοθέτηση μιας πιο λελογισμένης διαχείρισης στα του οίκου τους και έναν επαναπροσδιορισμό στον τρόπο ζωής τους, δεν μπορούν να κάνουν και πολλά περισσότερα. Μικρά καθημερινά πράγματα που όμως αν τα δει κανείς συνολικά σε επίπεδο πλανήτη μπορούν να παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια σωτηρίας της γης.

Όμως η μεγάλη συνεισφορά, η πεμπτουσία των εκδηλώσεων σαν την σημερινή, είναι το οικουμενικό μήνυμα που στέλνει η ανθρωπότητα στους κυβερνώντες της και όχι μόνο, προς όλους εκείνους δηλαδή που εν πολλοίς καθορίζουν τις ζωές μας χωρίς  εμάς.

Δεν πρόκειται μόνο για μια ένδειξη αφύπνισης και κατανόησης τους προβλήματος αλλά για μια κραυγή αγωνίας για το μέλλον του πλανήτη και ταυτόχρονα μια επίδειξη δύναμης της παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών οι οποίοι απόψε θα δηλώσουν με εντυπωσιακό τρόπο, ότι στο νέο αβέβαιο και ανησυχητικό διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται, δεν θα είναι απλά παρόντες αλλά επίμονοι και απαιτητικοί πρωταγωνιστές.

Νομιμότητα α λα καρτ…

Να εφαρμοστεί ο νόμος για το άσυλο και τους γνωστούς-άγνωστους κραυγάζουν κάθε βράδυ στα δελτία των 8 οι συνήθεις τηλεμαϊντανοί ζητώντας μάλιστα όλο και πιο αυστηρό νομικό πλαίσιο, αποκρύπτοντας την ίδια στιγμή (εάν δεν το αγνοούν) ότι η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες της Ευρώπης με τις αυστηρότερες ποινές.

Ναι λοιπόν να εφαρμοστούν επιτέλους οι νόμοι, όμως όλοι οι νόμοι και για όλους ανεξαιρέτως. Να εφαρμοστεί π.χ. ο νόμος για τις προεκλογικές δαπάνες των βουλευτών, για τις αυθαίρετες βίλες, για τις κακοτεχνίες στα δημόσια έργα, για το μαύρο χρήμα των κομμάτων, για τα βιομηχανικά λύματα κλπ.

Πρόσφατα μάλιστα ανακοινώθηκε ότι ετοιμάζεται νόμος για την νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων,  ένας κακός νόμος που χωρίς καμία αμφιβολία όμως θα εφαρμοστεί άμεσα.

Στην χώρα μας λοιπόν η νομιμότητα είναι ”α λα καρτ”, ο καθένας εφαρμόζει το νόμο που τον συμφέρει ενώ καταστρατηγεί τους άλλους, και αυτή την δυνατότητα την έχουν συνήθως όσοι βρίσκονται στην εξουσία (ή έχουν πρόσβαση σε αυτή).

Γι’ αυτό η Ελλάδα εμφανίζει την σημερινή απαράδεκτη εικόνα γιατί κανένας πολίτης δεν είναι πρόθυμος να εφαρμόσει τους νόμους από τη στιγμή που δεν βλέπει να εφαρμόζονται -και μάλιστα πολλές φορές επιδεικτικά – από εκείνους που τους φτιάχνουν!

Το κράτος διαπαιδαγωγεί τους πολίτες, όπως ο δάσκαλος τους μαθητές, όπως οι γονείς τα παιδιά τους. Εάν αυτοί δώσουν λάθος πρότυπα και διδάγματα θα εισπράξουν μια μέρα μοιραία τις συνέπειες αυτής της κακής συμπεριφοράς τους.

Παρ’ όλα αυτά οι έλληνες πολίτες δείχνουν σε σχέση με τους κυβερνώντες σχετική ωριμότητα. Η τεράστια συμμετοχή στην ”ωρα της γης” αποδεικνύει του λόγου το αληθές όπως την ίδια στιγμή φανερώνει και το πόσο μεγάλη ανάγκη υπάρχει για εφαρμογή φιλικών στο περιβάλλον πολιτικών στη χώρα μας. Οι Δανοί πολίτες για παράδειγμα δεν αισθάνονται την ανάγκη να συμμετάσχουν μαζικά σε μια τέτοια διαμαρτυρία αφού στην χώρα τους εφαρμόζονται πράσινες πολιτικές εδώ και δεκαετίες γεγονός που έχει συμβάλει σημαντικά στο υψηλό επίπεδο διαβίωσης που απολαμβάνουν.

Να εφαρμοστεί λοιπόν ο νόμος για το άσυλο, αλλά να εφαρμοστούν και όλοι εκείνοι οι νόμοι που εάν είχαν εφαρμοστεί από εκείνους που τους έχουν συντάξει και ψηφίσει σήμερα η Ελλάδα θα ήταν μια άλλη, πολύ καλύτερη χώρα με πιο αισιόδοξους και συνειδητοποιημένους πολίτες.

Περί αντικαπνιστικού νόμου…

Σε λίγους μήνες (από 1/7/09) ξεκινάει η εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου που θα απαγορεύει το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους, γνωστός και ως νόμος Αβραμόπουλου, για την προστασία των μη καπνιστών, σύμφωνα με την θεμελιώδη δημοκρατική αρχή η ελευθερία ενός ατόμου τελειώνει εκεί που αρχίζει η ελευθερία των άλλων.

Αν αυτός ο αυτονόητος κανόνας εφαρμόστηκε με σχετική ευκολία στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και σε πάρα πολλές στον κόσμο άλλο τόσο δύσκολα θα εφαρμοστεί στην χώρα μας όπου ήδη με πολλά προβλήματα εφαρμόζονται οι υπουργικές αποφάσεις που απαγορεύουν το κάπνισμα σε νοσοκομεία, δικαστήρια κλπ.

Εδώ αναπτύσσεται μια περίεργη θεωρία ότι ούτε λίγο ούτε πολύ το να καπνίζεις παντού και πάντα αδιαφορώντας για τους μη καπνιστές (τους ξενέρωτους άκαπνους τους… πιστούς στα κελεύσματα της νέας τάξης!!!) αποτελεί πράξη αντίστασης και πατριωτισμού κατά της νέας τάξης πραγμάτων που έχει σκοπό να επιβάλλει απαγορεύσεις και να μας καταντήσει ρομποτάκια…

Σίγουρα όλοι μας γνωρίζουμε μη καπνιστές οι οποίοι δίνουν καθημερινά τον αγώνα τους για έναν καλύτερο και δικαιότερο κόσμο που κάθε άλλο παρά συμβιβασμένοι και υποταγμένοι είναι ενώ αντίστοιχα υπάρχουν πολλοί συμβιβασμένοι και υπερσυντηρητικοί αρειμάνιοι καπνιστές, οπότε είναι προφανές ότι η ταύτιση του καπνιστή με τον ελεύθερο και ασυμβίβαστο άνθρωπο και του μη καπνιστή με τον συμβιβασμένο συντηρητικό που εσχάτως συνηθίζουν να κάνουν με περίσσιο λαϊκισμό κάποιοι ως επιχείρημα κατά της απαγόρευσης του καπνίσματος, δεν στέκει από όποια πλευρά και αν το δει κανείς.

Όμως τέτοιου είδους θεωρίες δεν είναι καθόλου παράξενες σε μια χώρα που επιβραβεύει καθημερινά σε όλους τους τομείς της ζωής την ασυδοσία, την αυθαιρεσία και τον τραμπουκισμό και θέτει στο περιθώριο ως αλλόκοτους και γραφικούς τους πολίτες που σέβονται τον διπλανό τους.

Η εφαρμογή ενός νόμου για την προστασία των μη καπνιστών είναι ζήτημα πολιτισμού, εξάλλου οι απαγορεύσεις που επιβάλλει ο σχετικός ελληνικός νόμος δεν είναι ιδιαίτερα αυστηρές αφού αφήνει κάποια ‘παραθυράκια’ ειδικά για τους χώρους υγειονομικού ενδιαφέροντος δηλαδή τα καταστήματα παρασκευής και προσφοράς φαγητών, ποτών, γλυκισμάτων, κάθε είδους παρασκευασμάτων γάλακτος, μικτών καταστημάτων και κέντρων διασκέδασης εξαιρουμένων των εξωτερικών τους χώρων, τα οποία όσα έχουν εμβαδόν πάνω από 70 τμ θα έχουν την δυνατότητα να διαμορφώνουν χώρους καπνιζόντων που θα διαχωρίζονται από την υπόλοιπη αίθουσα και θα έχουν ειδικές εγκαταστάσεις εξαερισμού, ενώ όσα είναι μικρότερα των 70τμ θα χαρακτηρίζονται με απόφαση του ιδιοκτήτη τους, που θα ενσωματώνεται στην άδεια λειτουργίας τους, ως καταστήματα αποκλειστικά για καπνίζοντες ή μη καπνίζοντες και προφανώς σε αυτά θα προκύψουν τα περισσότερα προβλήματα εφαρμογής τους νόμου.

Δεν πρόκειται λοιπόν για γενικευμένη απαγόρευση του καπνίσματος η οποία σαφώς θα ήταν αντιδημοκρατική και αντίθετη με την αρχή της αυτοδιάθεσης του ατόμου, αλλά για απαγόρευση στους κλειστούς χώρους που χρησιμοποιούνται για την παροχή εργασίας εξαιρουμένων των χώρων που ειδικά θα προβλεφθούν για τους καπνιστές, στους παντός είδους κλειστούς χώρους αναμονής, στα αεροδρόμια εξαιρουμένων των χώρων που ειδικά θα προσδιοριστούν για τους καπνιστές, στους σταθμούς μεταφορικών μέσων και επιβατικών σταθμών λιμένων, στα παντός είδους κυλικεία και στα παντός είδους μέσα μαζικής μεταφοράς συμπεριλαμβανομένων των επιβατηγών δημόσιας χρήσης αυτοκινήτων, με μετρητή (ταξί) και αγοραίων) και σε χώρους υγειονομικού ενδιαφέροντος όπως προαναφέραμε (και αυτό υπό προϋποθέσεις) εξασφαλίζοντας έτσι το δικαίωμα της επιλογής και της απρόσκοπτης πρόσβασης στους χώρους δημόσιας συναναστροφής σε όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως και της προστασίας της δημόσιας υγείας.

η φωτογραφία είναι του δημοσιογράφου Δημήτρη Παρούση (www.godimitris.gr), από μια αναφορά σε ρεπορτάζ του σχετικά με την απαγόρευση τους καπνίσματος στην Ουρουγουάη, την οποία μας παραχώρησε ευγενικά αν και ο ίδιος καπνιστής…

Δύο θλιβερές ιστορίες…

Δυο ιστορίες θλιβερές ήρθαν στην επικαιρότητα τον περασμένο μήνα οι οποίες όπως όλες οι σημαντικές ειδήσεις πέρασαν στα ψιλά των περισσότερων ΜΜΕ.

Η πρώτη αφορά εργαζόμενο φορέα του hiv ( ιός που προκαλεί το aids) σε εταιρεία ο οποίος απολύθηκε κατόπιν θέματος που δημιούργησαν οι ίδιοι οι συνάδελφοί του παρακαλώ και η δεύτερη αφορά την άρνηση εγγραφής σε παιδικό σταθμό υγιέστατου νηπίου του οποίου η μητέρα είναι επίσης φορέας του aids (hiv).

Ενδεικτικές και οι δύο ιστορίες καθημερινής αδιαφορίας, καχυποψίας και άγνοιας που χαρακτηρίζουν μια κοινωνία που καμώνεται ευρωπαϊκή και ανεπτυγμένη.

Δεν χρειάζεται να παραθέσει κανείς συνταγματικές διατάξεις περί ισότητας και ίσης μεταχείρισης, ούτε διεθνείς συμβάσεις και νομολογία δικαστηρίων για να επιχειρηματολογήσει υπέρ του αυτονόητου, του ελαχίστου των προϋποθέσεων για μια δημοκρατική και πολιτισμένη χώρα.

Όσον αφορά την άγνοια, σε μια κοινωνία που έχει ελεύθερη και ακώλυτη πρόσβαση στην ενημέρωση το να μη γνωρίζει κανείς του τρόπους μετάδοσης του ιού είναι τουλάχιστον απογοητευτικό. Ακόμα χειρότερο όμως είναι να γνωρίζεις αλλά να είσαι καχύποπτος απέναντι στην επιστήμη.

Τώρα όσον αφορά την περίπτωση του νηπίου όλα τα παραπάνω γίνονται ακόμη πιο τραγικά, αφού στιγματίζεται ένας άνθρωπος από την κούνια του που στην τελική καμία ευθύνη δεν φέρει για την ατυχία ή τα ενδεχόμενα λάθη των γονιών του. .

Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι η δικαιοσύνη δικαίωσε τόσο σε πρώτο όσο και σε δεύτερο βαθμό τον εργαζόμενο επιδικάζοντας αποζημίωση για παράνομη απόλυση όμως η εταιρεία προσέφυγε στον Άρειο Πάγο στον οποίο εκκρεμεί η τελική έκβαση της υπόθεσης, ενώ το νήπιο μετά από τη δημοσιότητα που πήρε το θέμα από το ραδιόφωνο του city βρέθηκε σταθμός που προθυμοποιήθηκε να το εγγράψει.

Το ερώτημα παραμένει αμείλικτο: πώς έφτασε η ελληνική κοινωνία να εμφανίζεται (και σε όλες τις σχετικές έρευνες) από τις πιο φοβικές της ευρώπης;

Η διατήρηση της μνήμης στη χώρα των λωτοφάγων

Λένε πως λαός χωρίς μνήμη είναι λαός χωρίς μέλλον και η χώρα μας δεν φημίζεται για την αφοσίωση της στην διατήρηση της μνήμης του λαού της. Βέβαια δεν εννοούμε την επιλεκτική και όψιμη μνήμη των ”υπερπατριωτών” αλλά εκείνη την συλλογική μνήμη που συνδέει διαχρονικά τις γενιές που έζησαν και δημιούργησαν σε έναν συγκεκριμένο τόπο αναπτύσσοντας ορισμένα διακριτά χαρακτηριστικά και συνήθειες από την κουζίνα μέχρι την αρχιτεκτονική, δηλαδή με μια λέξη αυτό που ονομάζουμε πολιτισμό.

Αυτές οι σκέψεις γράφονται με αφορμή μια δημόσια συζήτηση για τα διατηρητέα κτίρια στο πλαίσιο ενός επιστημονικού σεμιναρίου για το δίκαιο του περιβάλλοντος, στο οποίο αφού αναλύθηκαν νομικά, αρχιτεκτονικά και τεχνικά ζητήματα, ως τελικό συμπέρασμα σχεδόν κωδικοποιημένο προέκυψε ότι η λέξη κλειδί που πρέπει να χαρακτηρίζει την αναγκαιότητα για την διατήρηση της πολιτιστικής, οικιστικής και περιβαλλοντικής μας κληρονομιάς είναι η μνήμη.

Η ευκολία με την οποία το ανάλγητο ελληνικό κράτος έχει καταστρέψει και συνεχίζει να καταστρέφει -όταν απλά δεν αδιαφορεί-κτίρια τα οποία θα έπρεπε να είχαν χαρακτηριστεί διατηρητέα ή τα αποχαρακτηρίζει δίνοντας το πράσινο φως για κατεδάφιση ή άλλες χρήσεις που δεν συνάδουν με τον χαρακτήρα τους, είναι γνωστή τοις πάσι.

Ένας μεγάλος αρχιτέκτονας και φιλόσοφος είχε πει ότι τελικά ο ανθρώπινος πολιτισμός δεν θα κριθεί από αυτά που θα χτίσει αλλά από εκείνα που θα επιλέξει να μην γκρεμίσει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι λεγόμενοι ”γαλλικοί σταθμοί” οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της μνήμης του ελληνικού λαού και ιδιαίτερά των λεγομένων νέων χωρών (Θράκη Μακεδονία κλπ) που συνδέονται άρρηκτα με μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές σελίδες της ιστορίας μας όπως η μικρασιατική καταστροφή, η ανταλλαγή των πληθυσμών και η ενσωμάτωση των προσφύγων στον κοινωνικό ιστό της Παλαιάς Ελλάδας. Πριν από μερικά χρόνια στις περισσότερε πόλεις οι παλιοί σταθμοί αντικαταστάθηκαν με καινούριους οι οποίοι ομολογουμένως δεν παρουσιάζουν και κανένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ή αισθητικό ενδιαφέρον. Εφόσον δεν ήταν δυνατή η χρήση τους και δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των σύγχρονων μεταφορών καλώς αντικαταστάθηκαν με καινούριους αν αυτό δεν γινόταν και πάλι με τον κλασσικό νεοελληνικό τρόπο, αφήνοντας δηλαδή τους ιστορικούς σταθμούς στην τύχη τους οι οποίοι αν μη τι άλλο θα έπρεπε το ταχύτερο να μετατραπούν σε μουσεία με αποτέλεσμα να ρημάζουν ενώ κάποιοι από αυτούς καταστράφηκαν και μαζί με αυτούς ακόμη ένα κομμάτι μνήμης αυτού του τόπου.

Ένας Ισπανός, Αυστριακός, Γάλλος, Ιταλός κλπ μπορεί να επισκεφτεί το σπίτι που έζησαν οι πρόγονοί του, χρησιμοποιεί τον ίδιο σιδηροδρομικό σταθμό με αυτόν που χρησιμοποιούσε ο προπάππους του και πίνει (τον ίδιο) καφέ στην ίδια πλακόστρωτη πλατεία που τον έπιναν και οι νέοι της εποχής πριν από εκατό χρόνια, πράγμα βέβαια που για τον νεοέλληνα ”λωτοφάγο” φαντάζει αδύνατο αν εξαιρέσουμε κάποια ελάχιστα σημεία του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και εκείνο με πολλές αλλοιώσεις και όταν δεν είναι κιτς.

Η διατήρηση της μνήμης αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για την διατήρηση του πολιτισμού και της ανθρωπιάς ενός λαού και ως εκ τούτου εύκολα εξηγείται γιατί τελευταία στην χώρα μας παρατηρείται τόση μεγάλη έλλειψη πολιτισμού αλλά και ανθρωπιάς…

To τάνγκο της διαφθοράς

Η είδηση των ειδήσεων πέρασε για άλλη μια φορά στο ντούκου, δεν στήθηκαν τα σχετικά τηλεπαράθυρα, δεν προσκλήθηκαν ειδικοί και επαΐοντες να αναλύσουν τα ευρήματα της έρευνας της διεθνούς διαφάνειας, δεν ζητήθηκε από τους κυβερνώντες (νυν και πρώην) να σχολιάσουν, να εξηγήσουν, να κάνουν την αυτοκριτική τους και να δεσμευτούν σε συγκεκριμένες λύσεις ώστε να αντιστραφεί αυτή η καταστροφική πορεία της χώρας προς την ανυποληψία.

Για όσους δεν κατάλαβαν πρόκειται για την έκθεση που κατατάσσει την Ελλάδα  πρωταθλήτρια στην διαφθορά. Το δε κόστος της διαφθοράς, που δεν είναι άλλο από τα  φακελάκια, τα γρηγορόσημα και τα δωράκια που έδωσαν οι έλληνες για να κάνουν την “δουλειά” τους, ανέρχεται στα 750 εκατομμύρια ευρώ, και μάλιστα εμφανίζεται κατά 109 εκ. ευρώ αυξημένο σε σχέση με το 2007!!!

Η είδηση από μόνη της αποτελεί κόλαφο για την χειρότερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης (και όχι μόνο) η οποία ήρθε στη εξουσία με σύνθημα την επανίδρυση του κράτους και αντ’ αυτής έφερε τη χώρα στα πρόθυρα της κατάρρευσης.

Το αισιόδοξο είναι ότι οι πολίτες στην μεγάλη τους πλειοψηφία (80%) καταδικάζουν αυτά τα φαινόμενα όμως την ίδια στιγμή είναι συμμέτοχοι σε αυτήν την προβληματική κατάσταση αφού η διαφθορά (όπως και το τάνγκο) θέλουν δυο, δηλαδή αυτόν που τα δίνει και αυτόν που τα παίρνει.

Σε ένα κράτος που είναι εξόχως αναχρονιστικό και αναποτελεσματικό οι πολίτες συχνά δεν έχουν άλλη διέξοδο και αναγκάζονται να καταφύγουν στον διεφθαρμένο δημόσιο λειτουργό αφού αυτός μπορεί να τους “εξυπηρετήσει” καλύτερα. Έτσι ο διεφθαρμένος όχι μόνο γίνεται ανεκτός από το  ”σύστημα” αλλά και αναγκαία συνθήκη για την ίδια την επιβίωση του.

Γραφειοκρατία και διαφθορά πάνε μαζί εφόσον όσο πιο δυσκίνητη και απρόσιτη γίνεται η δημόσια διοίκηση απέναντι στον πολίτη τόσο περισσότερο αναπτύσσεται το έδαφος για την άνθηση της διαφθοράς.

Συνεπώς η μείωση της γραφειοκρατίας, η απλοποίηση των συναλλαγών με το δημόσιο, η διαφάνεια των διαδικασιών και βέβαια η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων θα μπορούσαν να καταπολεμήσουν το σαράκι της διαφθοράς το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα βαρίδια για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη της χώρας.

Βιολογική Διαθήκη

Το θέμα της Ελουάνα Ενγκλάρο που συνταράσσει την γειτονική Iταλία θέτει μια σειρά από ζητήματα, τα οποία αργά ή γρήγορα θα κληθεί να αντιμετωπίσει και η ελληνική πολιτεία.

Η Ιταλία, όπως και η Ελλάδα δεν διαθέτει νομοθεσία περί ευθανασίας όμως μέσω της δικαστικής οδού μετά από αίτηση του πατέρα της Ελουάνα, επιτράπηκε τελικά μετά από απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου (το πρωτοδικείο και το εφετείο είχαν απορρίψει το αίτημα) στους θεράποντες ιατρούς να διακόψουν την παροχή ιατρικής – μηχανικής υποστήριξης στην 37χρονη γυναίκα η οποία βρισκόταν σε αδιάλειπτο κώμα για δεκαέξι χρόνια μετά από τροχαίο ατύχημα.

Η αντίδραση της καθολικής εκκλησίας και των κομμάτων της δεξιάς ήταν ισχυρή, η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι έσπευσε να προλάβει την εκτέλεση της απόφασης του δικαστηρίου καταθέτοντας προεδρικό διάταγμα που απαγορεύει στους γιατρούς να διακόπτουν την παρεχόμενη ιατρική υποστήριξη που διατηρούσε στην ζωή την Ελουάνα, όμως δεν υπολόγισε την αντίδραση του προέδρου της Δημοκρατίας Τζόρτζιο Ναπολιτάνο ο οποίος αρνήθηκε να υπογράψει το διάταγμα (παρά το γεγονός ότι και στην Ιταλία ο πρόεδρος έχει περιορισμένες εξουσίες δεν είναι εντελώς διακοσμητικός όπως στην Ελλάδα), με αποτέλεσμα τελικά η Ελουάνα να σβήσει πριν από μερικές μέρες δίνοντας τέλος στην μακροχρόνια ταλαιπωρία της ίδιας και της οικογένειάς της.

Η ευθανασία είναι ένα πολύ δύσκολο και σύνθετο ζήτημα αφού γεννά μια σειρά από δυσεπίλυτα ιατρικά, νομικά και ηθικά ζητήματα, όμως μια χώρα ευνομούμενη και πολιτισμένη οφείλει να το αντιμετωπίσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, αυτόν δηλαδή που ανταποκρίνεται περισσότερο στην αρχή της αυτοδιάθεσης του ατόμου και αυτή η λύση δεν είναι άλλη από την λεγόμενη ‘βιολογική διαθήκη’ με την οποία το κάθε άτομο θα διατυπώνει τις επιλογές του για τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί να αντιμετωπιστεί ιατρικά σε περίπτωση που περιέλθει σε κώμα ή σε οποιαδήποτε άλλη ανίατη (και μη αντιμετωπίσιμη) ασθένεια.

Στην ελληνική έννομη τάξη όπως είπαμε δεν υπάρχει πρόβλεψη για ευθανασία. Ενδιαφέρον ωστόσο ως προς αυτό το ζήτημα παρουσιάζει το άρθρο 300 του ποινικού μας κώδικα το οποίο προβλέπει μειωμένη ποινή για την ανθρωποκτονία που τελείται με τη συναίνεση και ύστερα από σπουδαία και επίμονη απαίτηση του θύματος και από οίκτο, γι’ αυτόν που έπασχε από ανίατη ασθένεια. Σε αυτή την περίπτωση ο υποβοηθών την έλευση του θανάτου του ασθενούς τιμωρείται με ποινή φυλάκισης (έως 5 χρόνια) και όχι με κάθειρξη όπως στην ανθρωποκτονία από πρόθεση, πλην όμως τιμωρείται, και επειδή κανένας γιατρός δεν θα διακινδυνεύσει να στιγματιστεί ποινικά  για να διευκολύνει τον θάνατο έστω και ανίατου ασθενούς του, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η γνώμη που εκφράζουν κάποιοι ότι το άρθρο 300 ΠΚ αποτελεί οιονεί ευθανασία.

Η Ελλάδα έχει υπογράψει την Σύμβαση του Οβιέδο (Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη βιοϊατρική) που επικυρώθηκε με το νόμο 2619/1998 από την βουλή των Ελλήνων, η οποία θέτει τα όρια της ιατρικής και βιολογικής έρευνας με γνώμονα την προστασία της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Η βασική φιλοσοφία της Σύμβασης του Οβιέδο είναι ότι ουδείς μπορεί να εξαναγκαστεί να υποβληθεί σε θεραπεία ή να γίνει αντικείμενο ιατρικής ή βιολογικής έρευνας χωρίς την συναίνεση του ( την οποία μπορεί να ανακαλέσει οποιαδήποτε στιγμή) αφού προηγουμένως ενημερωθεί αναλυτικά για την ακριβή κατάσταση της υγείας του και την θεραπεία ή την έρευνα στην οποία πρόκειται να υποβληθεί.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα όμως γεννιούνται όταν ο ασθενής δεν είναι σε θέση να εκφράσει επαρκώς την βούλησή του ή ακόμα χειρότερα όταν το άτομο δεν διατηρεί καμία επαφή με το περιβάλλον, όπως συνέβη στην περίπτωση της Ελουάνας και άρα δεν έχει τη δυνατότητα να εκφράσει καμία βούληση.Το άρθρο 6 της Σύμβασης του Οβιέδο προβλέπει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις την συναίνεση την δίνουν τα πρόσωπα στα οποία έχει ανατεθεί η νόμιμη εκπροσώπηση του πάσχοντα, ή στο προβλεπόμενο από το νόμο αρμόδιο όργανο όμως αυτό παρουσιάζει μια σειρά από νομικά  και ηθικά προβλήματα στην πράξη.

Το άρθρο 9 της Σύμβασης ορίζει ότι οι επιθυμίες που έχει εκφράσει ο ασθενής προηγουμένως σχετικά με την θεραπεία που θα προτιμούσε σε περίπτωση που χρειαστεί να υποβληθεί σε συγκεκριμένη ιατρική επέμβαση και που κατά το χρόνο της επέμβασης αδυνατεί να εκφράσει την βούληση του λαμβάνονται υπόψη. Όπως ο καθένας μας μπορεί να επιλέξει να γίνει δωρητής οργάνων ώστε μετά το θάνατο του να δοθούν προς μεταμόσχευση ή στην διάθεση της ιατρικής έρευνας έτσι θα έπρεπε να είναι σε θέση να δηλώσει την βούληση του για την τύχη του σε περίπτωση που στο μέλλον περιέλθει σε κατάσταση αδυναμίας έκφρασης της βουλήσεως του εξαιτίας κάποιας σοβαρής ασθένειας.

Το δικαίωμα του ανθρώπου για μια αξιοπρεπή ζωή περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και το δικαίωμα σε έναν αξιοπρεπή και το δυνατόν λιγότερο επώδυνο θάνατο και ως εκ τούτου η θέσπιση ενός νόμου που θα παρέχει αυτή την δυνατότητα είναι απαραίτητη για κάθε χώρα που σέβεται την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των πολιτών της.